Spis treści
Płyty OSB to bez wątpienia jeden z popularniejszych materiałów budowlanych stosowany do wykańczania mieszkań i domów. To materiał trwały, odporny na zniszczenia i łatwy w obróbce. Sprawdzamy rodzaje, właściwości, zalety i zastosowanie płyt OSB.
Co to jest płyta OSB?
Płyta OSB (ang. Oriented Stand Boards) jest produktem drewnopochodnym w ponad 90% wykonanym z drewna. Powstaje w wyniku sprasowania wiórów drzewnych w wysokiej temperaturze i pod wysokim ciśnieniem, spajanych na przykład wodoodporną żywicą syntetyczną. Najczęściej wióry układa się w trzech warstwach wzdłuż lub w poprzek płyt, co tylko zapewnia im znakomite właściwości mechaniczne.
W zależności od produktu płyty OSB dzielimy na jedno- lub wielowarstwowe. Mogą one mieć różną powierzchnię (gładka lub porowata) i różnie wykończone krawędzie (proste, 2-stronnie frezowane na dłuższych krawędziach, 4-stronnie frezowane). Ozdobne wykończenie i gładkie brzegi mają na ogół płyty OSB stolarskie. Wykończone na wpust i pióro są natomiast płyty OSB stosowane na dużych powierzchniach, co jeszcze bardziej upraszcza ich łączenie.
Płyty OSB nie mają sęków, nie są też podatne na uszkodzenia i odkształcenia, jak jest to w przypadku miękkiego drewna. Są też materiałem stosunkowo tanim i dobrze tłumiącym dźwięki. W końcu chronią przed pożarem, nadmiernym nagrzewaniem i uciekaniem ciepła z budynku. Jeśli dodamy do tego fakt, że wodoodporna płyta OSB jest odporna na wilgoć i pęcznienie, nie ulega wątpliwości, że to ciekawy materiał budowlany. Zwłaszcza że płyty OSB są łatwe w montażu, możemy je w prosty sposób docinać, a przy tym mają długą żywotność bez dodatkowej konserwacji.
Rodzaje płyt OSB. Podział płyt OSB
Standardowe płyty OSB mają wymiar 125 × 250 cm. Różna jest ich grubość – zwykle od 8 do 33 mm. W zależności od zastosowania wyróżniamy cztery rodzaje płyt OSB, tj.:
- Płyty OSB 1 – tanie płyty do ogólnego zastosowania w suchych warunkach. Wióry są połączone żywicami mocznikowo-formaldehydowymi. To płyty łatwo chłonące wilgoć, a więc należy je dodatkowo zakonserwować.
- Płyty OSB 2 – zalecane do wnętrz. Żeby być odpornymi na wilgoć, wymagają dodatkowej konserwacji. Są łączone na bazie żywicy syntetycznej.
- Płyty OSB 3 – najbardziej popularne płyty OSB, które możemy stosować w warunkach o wysokiej wilgotności. Do łączenia wiórów wykorzystuje się żywicę melaminowo-uretanową dla warstw zewnętrznych i klej poliuretanowy dla warstwy wewnętrznej.
- Płyty OSB 4 – najtrwalsze płyty OSB, które znoszą największe obciążenia i mają podwyższoną odporność na wilgoć. Stąd sprawdzają się np. przy konstrukcjach nośnych, szalunkach i dachach.
Wytrzymałość płyt OSB – normy EN
O wytrzymałości płyt OSB mówią normy EN. Jeśli za przykład posłuży nam najpopularniejsza płyta OSB Kronospan typu 3., jej wytrzymałość jest następująca:
- Wytrzymałość na zginanie (oś główna) – 22 N/mm2 dla płyt o grubości 6-10 mm; 12-18 mm (20 N/mm2); 18-25 mm (18 N/mm2);
- Wytrzymałość na zginanie (oś boczna) – 11 N/mm2 dla płyt o grubości 6-10 mm; 12-18 mm (10 N/mm2); 18-25 mm (9 N/mm2);
- Moduł sprężystości (oś główna) – 3500 N/mm2 niezależnie od grubości;
- Moduł sprężystości (oś boczna) – 1400 N/mm2 niezależnie od grubości.
Zastosowanie płyt OSB – co można wykonać z płyty OSB?
O zastosowaniu płyt OSB po części wspomnieliśmy już wyżej. W zasadzie to materiał budowlany o nieograniczonym zastosowaniu. Wynika to z ich cech użytkowych i właściwości, a przy tym naprawdę atrakcyjnej ceny.
Płyty OSB wykorzystujemy na przykład jako nośne poszycie ścian i dachów – zewnętrzne i wewnętrzne. Są także niezastąpione w budynkach wznoszonych w technologii szkieletowej, zastępując sklejki czy lite deski. W końcu sprawdzą się jako poszycie podkładów na podłogach i stropach. Wykorzystamy je także na legarach, poddaszu, piwnicach czy szalunkach.
Poza budownictwem mieszkaniowym z płyt OSB możemy wykonać konstrukcje ogrodowe (np. altanki, budy dla psów). Są też stosowane w przemyśle, między innymi jako elementy dekoracyjne mebli, szkielety do mebli tapicerowanych czy kontenerów, które muszą cechować się lepszymi właściwościami izolacyjnymi. Oczywiście są też elementem wyposażenia najróżniejszych magazynów, hal produkcyjnych, a także sklepów.
Jak łączyć płyty OSB?
Niewątpliwie ogromną zaletą płyt OSB jest ich szybki i prosty montaż. Warto natomiast pamiętać, aby wcześniej przynajmniej przez dobę płyty OSB przechowywać w pomieszczeniu, w którym zostaną wykorzystane. W ten sposób lepiej dopasują się do warunków panujących w danym miejscu.
Sam montaż należy wykonać zgodnie z zaleceniami producenta, w pomieszczeniach o poziomie wilgotności do 15% i z przestrzenią dylatacyjną między płytami wynoszącą ok. 3 mm.
Jeśli płyty OSB montujemy na podłodze, należy użyć legarów. Płyty układamy osią główną prostopadle do legarów, oczywiście z zachowaniem przestrzeni dylatacyjnej. Najlepiej użyć do tego płyt z krawędziami wykończonymi na pióro i wpust, które automatycznie zapewniają szczelinę dylatacyjną. Ważne, aby krótsze krawędzie mocować na legarach, dłuższe natomiast powinny mieć podporę lub łącznik. Najlepiej płyty OSB montować wkrętami do drewna o długości przynajmniej 2,5-krotnie większej niż ich grubość. Dodatkowo możemy je przykleić do legarów klejem montażowym.
Jeśli to płyty stosowane na ścianach (np. płyta Kronospan), możemy je montować poziomo lub pionowo, także z zachowaniem szczelin minimum 3 mm, zwłaszcza w okolicy okien i drzwi. W przypadku domów szkieletowych należy użyć płyt OSB o grubości przynajmniej 12 mm, montując je do słupków co 40 i 60 cm. Również w tym przypadku najlepiej w montażu sprawdzą wkręty do drewna 2,5-krotnie dłuższe od grubości płyty.
Nie ulega więc wątpliwości, że płyta OSB to znakomity, a przy tym tani materiał budowlany o szerokim zastosowaniu. Możemy je stosować na podłogi, ściany i dachy. Sprawdzą się one w budownictwie mieszkaniowym i przemysłowym, służąc jako zewnętrzny budulec lub materiał do przeorganizowania bądź wyodrębnienia dodatkowej przestrzeni wewnątrz.
Zapraszamy też do zapoznania się z artykułem: PŁYTA GIPSOWO-WIÓROWA – DO CZEGO SŁUŻY?
